niedziela, 5 stycznia 2014

Historia i definicje dietetyki.

                        
 
 
Człowiek w sposobie żywienia przebył w swojej historii długą drogą:


Najpierw był jedynie zbieraczem pożywienia, odżywiając się głównie owocami, liśćmi, korzonkami, owadami, mięczakami oraz jajami ptaków i gadów.


Na przełomie pliocenu i plejstocenu człowiekowate rozpoczęły łowiecki tryb życia, zatem ich dieta wzbogaciła się w dziczyznę. Następnie plemiona zbieracko łowieckie posiadły umiejętność rozniecania ognia, co zwiększyło zarówno asortyment spożywanych produktów, jak również ich przyswajalność.


Następny etap to rozpoczęcie uprawy roli oraz rozwój hodowli zwierząt (10 tysięcy lat temu w Azji i Egipcie, a w Europie 5 tysięcy lat temu). Zapoczątkowało to rozwój licznych cywilizacji, np. chińskiej (uprawa ryżu), Morza Śródziemnego (uprawa pszenicy) czy cywilizacji Inków, Majów, Azteków (uprawa kukurydzy). Pomimo iż wszystkie współczesne uprawne rośliny i zwierzęta pochodzą od swoich dawnych przodków, to różnią się od nich znacznie


Ważną rolę w rozszerzaniu asortymentu dostępnych produktów żywnościowych odegrało przetwórstwo, którego początków należy szukać już w neolicie. Już wtedy stosowano suszenie, wędzenie czy solenie.


W latach trzydziestych XX wieku wyodrębniła się jako oddzielna dziedzina nauki: technologia żywności, co przyczyniło się do szybkiego rozwoju wszystkich gałęzi przetwórstwa surowców żywnościowych. Przetwórstwo, poza tym, że zwiększa asortyment dostępnych produktów spożywczych, to jednak powoduje, że często odbiegają one znacznie od surowca wyjściowego. Zaobserwować można, że ewolucja spożywanego przez człowieka pożywienia przechodziła od dominującego pożywienia roślinnego do przeważającego obecnie, zwłaszcza w krajach wysoko uprzemysłowionych, pożywienia mięsnego, jak również od pożywienia surowego do wysokoprzetworzonego.


Do końca lat 40:
W tym czasie diety nie były układane przez specjalistów. Obiecywały szybkie chudnięcie przy objadaniu się ulubionymi smakołykami. Diety były wysokobiałkowe i wysokotłuszczowe praktycznie bez węglowodanów.

 
Lata 50:
W tym czasie rozsławiły się dwie diety: dieta dr Alfreda Penningktona, który twierdził, że można jadać dowolne ilości tłuszczu, z wyłączeniem węglowodanów - w myśl zasady "tłuszcz spali tłuszcz" i druga dieta Hollywood. Dieta hollywodzka stosowana przez E.Taylor, M. Monroe, pozwala zgubić 6 kilogramów w ciągu 18 dni. Dostarcza 650 kcal, bardzo dużo białka, mało tłuszczu i węglowodanów. Jej podstawą były grapefruity, jajka, steki i zielona sałata


Lata 60:
To dieta szybkiego spadku wagi dr Stilmana. Jest to dieta wysokobiałkowa i uboga w węglowodany. Pozwala na zjadanie nielimitowanych ilości jajek, mięsa, ryb. Zabronione są przetwory mleczne i mleko. Zalecane jest wypijanie 8 szklanek płynów dziennie. Rezultat: szybki spadek wagi spowodowany odwodnieniem. Z powodu braku węglowodanów dieta działa ketogenicznie. Przewidywany spadek wagi: 2,5-7 kg tygodniowo.


Lata 70:
Najmodniejszą dietą stała się dieta dr Atkinsa. Dieta ta zalecała nieograniczone spożycie białka i tłuszczów z wyłączeniem węglowodanów. Rezultat: spadek wagi do 10 kg. Wywoływała efekty uboczne w postaci osłabienia organizmu, arytmii serca, kwasicy ketonowej, nudności. W latach 70-tych pojawiły się po raz pierwszy substytuty posiłków, które zapoczątkowały erę diet płynnych i niskokalorycznych np. koktaile proteinowe Herbalife, Slim Fast.


Lata 80:
Przebojami są krótkie jednostronne diety: ryżowa, spaghetti, owocowe, warzywne o niskiej kaloryczności, do krótkiego stosowania.


Historia nauki o żywieniu:klik.



                                         


Dieta pochodzi z języka greckiego od słowa "diaitia". Oznacza ona sposób życia, a w szczególności sposób odżywiania się. W obecnych czasach definicja diety jest używana w stosunku do diet odchudzających.


Pojęcie dieta może przyjmować różne znaczenia, na przykład:

Dieta zwyczajowa (naturalna), określana jako żywienie, oznacza powszechny w danej społeczności sposób zaspokajania potrzeb pokarmowych, z wykorzystaniem fizycznie i ekonomicznie dostępnych środków żywnościowych (potraw, produktów),

Dieta alternatywna określa sposób żywienia, charakteryzujący się świadomą rezygnacją ze stosowania niektórych rodzajów pokarmów (np. produktów mięsnych wśród wegetarian) i metod przygotowania ich do spożycia,

Dieta lecznicza oznacza żywienie, w którym z przyczyn zdrowotnych dokonano celowej modyfikacji pod względem podaży jednego lub kilku składników odżywczych i /lub pod względem konsystencji, przymusowo eliminując z jadłospisu określone produkty i techniki kulinarne. W medycynie określenie „dieta” stosuje się bez określenia „lecznicza”,


Przedmiotem zainteresowania dietetyki jako nauki medycznej są:
  • zasady żywienia człowieka zdrowego,
  • zasady żywienia człowieka chorego,
  • ocena stanu odżywienia,
  • ocena wzajemnego wpływu farmakoterapii i żywienia,
  • zapobieganie chorobom zależnym od żywienia,
  • kontrolowanie jakości produktów żywnościowych i warunków ich przechowywania,
  • biochemiczne podstawy żywienia,
  • prowadzenie edukacji żywieniowej,
  • psychologia żywienia,
  • technologie gastronomiczne.

 

Dietetyka jest nauką medyczną,o racjonalnym żywieniu człowieka chorego, jak i zdrowego łącząca wiedzę takich nauk jak:
  • biologia,
  • biochemia,
  • fizjologia,
  • patofizjologia,
  • farmakologia,
  • chemia żywności,
  • psychologia,
  • medycyna kliniczna,
  • higiena,
  • profilaktyka zdrowia,
  • technologia żywności i techniki przyrządzania pożywienia.


Dzięki, wynikom tych badań możliwe jest wskazywanie zagrożeń wynikających z niewłaściwego odżywiania, weryfikacja dotychczasowych poglądów oraz określenie konkretnych zaleceń i diet najlepiej służących utrzymaniu zdrowia.




Ponadto dieta wskazuje na kilka istotnych pojęć które znajdziecie w moim wpisie klik





źródło: Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Fogra,
Anna Czajka,
J. Gawęcki, L. Hryniewiecki, Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu, PWN, Warszawa 2005, s. 11-13,
J. Gawęcki, L. Hryniewiecki, Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu, PWN, Warszawa 2005, s. 15-16. Tamże, s.16.


26 komentarzy:

  1. bardzo ciekawy post! :) dowiedziałam się naprawdę wielu fajnych rzeczy :) niby świat poszedł do przodu, a niektórzy nadal nie zdają sobie sprawy ze szkodliwości niektórych diet odchudzających

    OdpowiedzUsuń
  2. Tyle ciekawostek, no proszę. Szkoda, że dziś wyraz dieta ma tak negatywne skojarzenia.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ludzie nieodpowiednio używają tego słowa to też dlatego.

      Usuń
  3. Bogaty w informacje post :) Można się wielu ciekawych rzeczy dowiedzieć :)

    OdpowiedzUsuń
  4. Bardzo podoba mi sie taki rys historyczny i te wszystkie definicje !

    OdpowiedzUsuń
  5. Musiałaś się nieźle napracować przy tym wpisie. Historia bardzo ciekawa, a definicje przydatne :)
    Nie wiedziałam, że niektóre wciąż popularne diety mają już swoje lata ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie aż tak bardzo:) Wiele miałam na kursie o którym już niedługo napiszę:)

      Usuń
  6. Teraz to zwykły Kowalski może sobie wymyślić sposób na odchudzanie i opatentować swoim nazwiskiem jako "Dieta Kowalskiego" i sprzedać światu. Faktycznie sens słowa Dieta został dziś utracony. Wystarczy racjonalnie się odżywiać. :)
    Napracowałaś się dziewczyno przy tym wpisie. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dokładnie. Ale to może też dlatego że każdy jest inny i co innego mu służy:)

      Usuń
  7. Ja tam mogę wrócić do pliocenu i plejstocenu :P zbierać owoce i warzywa z upraw nie skażonych chemikaliami, łowić ryby w czystej, nieskazitelnej wodzie i polować na dziczyznę, a nie hodować ją masowo- torturując i skazując na męczarnie za życia...
    Także dieta ludzi bardzo się zmieniła na gorsze...wszystko na szybko, duże ilości byle jakiego jedzenia, chemia, substancje konserwujące, sztuczne barwniki, TOKSYNY zatruwające nasz organizm...
    Nasze ciała nie są w stanie tego przetworzyć... toksyny gromadzimy latami...wyobraź sobie ile masz toksyn w sobie poodkładanych w różnych narządach przez 20-30 lat? Czemu robią się nam alergie, wypryski? Czemu czujemy się słabi w wieku 20 lat? Skąd te migreny, zespół jelita drażliwego? Skąd rak?
    :(
    To smutne jak koncerny spożywcze i farmakologiczne trują nas... malutkie ilości w pokarmie, w piciu, w "lekarstwach", w kosmetykach...
    Kłamstwa, że coś jest fit, że coś jest zdrowe...a jak przeczytasz etykietę to łapiesz się za głowę...cukier wszędzie...za niedługo jak dziecko się urodzi to obowiązkową szczepionką będzie cukier płynny... Gdzie ten świat podąża?.... gdzie?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wierz mi że ja też nieraz zastanawiam się nad takim prehistorycznym żywieniem i wyobrażam sobie jak lepiej człowiek by się wtedy czuł. Jak słyszę opowiadania starszych ludzi to widzę jak wtedy ludzie mało chorowali,a dlaczego? Bo żywność nie była skażona tak jak teraz. Zboża,warzywa prosto z pola nie pryskane substancjami niewiadomego pochodzenia. Mięso nie było nafaszerowane tym wszystkim co teraz.

      I jeszcze ten cukier. Wszędzie prawie gdzie nie spojrzeć to cukier. Fakt człowiek potrzebuje jakieś nieznaczne jego ilości (np.glukoza która poniekąd odpowiada za działanie mózgu a to i nie bo tą mózg może pobrać z glikogenu) nie mniej jednak można wybierać zdrowsze odpowiedniki jak np. fruktoza z owoców czy nawet taka stewia.

      Usuń
    2. Co do fruktozy to nie rzucałabym tak pochopnie, że jest zdrowsza. Ma swoje za uszami :) tak przykładowo:
      http://www.sfd.pl/%5BArt%5D_Diabelska_fruktoza-t434974.html

      Usuń
    3. Tak wiem,czytałam artykuły odnośnie fruktozy,wiem że jest mało zdrowym odpowiednikiem jednak lepsze to niż biały cukier,bynajmniej tak mi się wydaje:) A tutaj napisałam ją jako przykład do zobrazowania:)

      Usuń
    4. W całym tym chaosie chemii w jedzeniu i super rad, na stronach internetowych, sypanych z rękawa trzeba odnaleźć siebie, wybierać mniejsze zło, słuchać swojego ciała i oczyszczać je z toksyn!!

      Usuń
    5. Biały cukier to glukoza+fruktoza, a sama fruktoza to sama fruktoza, czyli dwa razy gorzej :) glukozę mogą wykorzystać mięśnie, a fruktozę sama wątroba i dlatego tak trzeba uważać.

      Usuń
  8. Świetny wpis. Jak zwykle ogrom przydatnej wiedzy! :*

    OdpowiedzUsuń
  9. Bardzo fajny wpis, dzięki :*

    OdpowiedzUsuń
  10. Bardzo ciekawy wpis :) Ostatnio tak właśnie się zastanawiałam... co kilka lat zmieniają się mody na różne diety czy sposoby żywienia... Raz jakaś grupa produktów jest super, a potem nagle niby jest "be". Chyba niezmienne jest tylko racjonalne podejście do żywienia, to zawsze się sprawdza :)

    OdpowiedzUsuń
  11. Dieta z lat 40... komedia :D

    OdpowiedzUsuń
  12. Super, super, super! Tyle wiedzy w pigułce, lubię takie rzeczy czytać, dziękuję! Doceniam wysiłek! :)

    OdpowiedzUsuń
  13. Ciekawy post :) miło było przeczytać i dowiedzieć się czegoś nowego .

    OdpowiedzUsuń
  14. ciekawy blog :) zapraszam do mnie i pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń

Dziękuję za wszystkie komentarze :)

Wszelkie opinie są bardzo pomocne w prowadzeniu bloga :)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...